Ανατομία

Έξω γεννητικά όργανα

Αποτελούνται από το εφήβαιο, τα μεγάλα χείλη, τα μικρά χείλη, τον πρόδομο του κόλπου και την κλειτορίδα.

Εφήβαιο
Εφήβαιο ή όρος της Αφροδίτης ονομάζεται το τριγωνικό έπαρμα του δέρματος που βρίσκεται μπροστά από την ηβική σύμφυση. Έχει πλούσιο υποδόριο ιστό και καλύπτεται από τριχοφυία κατά την εφηβική περίοδο.

Μεγάλα χείλη
Είναι δύο λείες δερματικές πτυχές που σχηματίζουν την αιδοιική σχισμή, συνεχιζόμενες προς τα μέσα από τα μικρά χείλη. Μπροστά συνενώνονται στο εφήβαιο ενώ προς τα πίσω οδηγούνται στη ραφή του περινέου. Εμφανίζουν τριχοφυία με σμηγματογόνους και ιδρωτοποιούς αδένες.

Μικρά χείλη
Πρόκειται για δύο δερματικές πτυχές εσωτερικά των μεγάλων χειλέων, οι οποίες μπροστά ενώνονται περιβάλλοντας την κλειτορίδα ενώ πίσω συμβάλλουν στο σχηματισμό του περινέου.

Πρόδομος
Είναι ο χώρος που βρίσκεται μεταξύ της κλειτορίδας και των έσω χειλέων, μπροστά από τον παρθενικό υμένα. Μπροστά εκβάλλει το στόμιο της ουρήθρας, ενώ πίσω το στόμιο του κόλπου το οποίο προστατεύεται από μια λεπτή μεμβράνη στις γυναίκες που δεν έχουν ακόμα σεξουαλική επαφή και ονομάζεται παρθενικός υμένας. Πλαγίως του προδόμου εκβάλλουν πόροι πολλών αδένων μη ορατοί με γυμνό μάτι. Αυτοί είναι οι παραουρηθραίοι αδένες ή αδένες του Skene και οι βαρθολίνειοι αδένες, οι οποίοι έχουν σαν ιδιότητα να παράγουν βλέννα και να λιπαίνουν την περιοχή κατά τη διάρκεια της συνουσίας, διευκολύνοντας έτσι τη διείσδυση.  

Κλειτορίδα  
Είναι στυτικό όργανο της γυναίκας, αντίστοιχο του ανδρικού πέους. Βρίσκεται στο πρόσθιο μέρος του προδόμου και αποτελείται από το σώμα και τη βάλανο. Όταν υπάρχει σεξουαλική διέγερση, προκαλείται διόγκωση της κλειτορίδας, ύγρανση των κολπικών τοιχωμάτων και έκκριση βλέννας από τους βαρθολίνειους αδένες.

Έσω γεννητικά όργανα

 

Το έσω γεννητικό σύστημα της γυναίκας αποτελείται από τον κόλπο, τον τράχηλο, το σώμα της μήτρας, τις σάλπιγγες και τις ωοθήκες.

Κόλπος ή κολεός
Πρόκειται για έναν ελαστικό μυικό σωλήνα, που συνδέει το αιδοίο με τη μήτρα. Έχει μήκος 7.5-9 εκ. και πλάτος 4 εκ. περίπου με μεγάλες όμως δυνατότητες διάτασης, κατά την σεξουαλική επαφή και κυρίως κατά τον τοκετό. Εσωτερικά ο κόλπος βρίσκεται σε επαφή μπροστά, με την ηβική σύμφυση, την ουρήθρα και την ουροδόχο κύστη ενώ πίσω με το δουγλάσσειο χώρο, το ορθό και το ιερό οστό. Η φυσιολογική χλωρίδα του κόλπου αποτελείται από κολποβακτηρίδια, απαραίτητα για τη διατήρηση του όξινου περιβάλλοντος του κόλπου. Υπό την επίδραση των οιστρογόνων, συσσωρεύεται γλυκογόνο στα κολπικά κύτταρα και μετατρέπεται σε γαλακτικό οξύ από τα κολποβακτηριδία. Έτσι διατηρείται όξινο το περιβάλλον προστατεύοντας από άλλους παθογόνους μικροοργανισμούς.

Τράχηλος
Είναι μια κυλινδρική δομή που λειτουργεί σαν δίοδος ανάμεσα στην ενδομητρική κοιλότητα και τον κόλπο. Το κατώτερο τμήμα του τραχήλου βρίσκεται μέσα στον κόλπο και είναι αυτό το τμήμα που εξετάζει ο γυναικολόγος όταν κάνει κολποσκόπηση και λήψη του τεστ Παπανικολάου.

Μήτρα
Η μήτρα περιλαμβάνει τον τράχηλο και το σώμα της μήτρας. Στην αναπαραγωγική ηλικία,το σώμα είναι πολύ μεγαλύτερο από τον τράχηλο ενώ στην προεφηβική και μετεμμηνοπαυσιακή ηλικία έχουν παρόμοιο μέγεθος. Παρ’ολ’αυτά το μέγεθος της μήτρας μπορεί να ποικίλει αρκετά, αναλόγως τα ορμονικά επίπεδα στο αίμα, αν η γυναίκα είναι πολύτοκος ή αν υπάρχει κάποια παθολογία (ινομυώματα, αδενομύωση).

Σώμα μήτρας
Το σώμα της μήτρας, έχει ένα τριγωνικό ανεστραμμένο σχήμα. Το άνω τμήμα ονομάζεται πυθμένας ενώ το κάτω, ισθμός ή κατώτερο τμήμα.
Η μήτρα αποτελείται από τρία στρώματα:

  • Το ενδομήτριο, που είναι η εσωτερική επένδυση της ενδομητρικής κοιλότητας, αποτελείται από αδενικά επιθηλιακά κύτταρα. Αυτά είναι τα κύτταρα που κάθε μήνα αποβάλλονται και δίνουν την έμμηνο ρύση στη γυναίκα ανάλογα με τις ορμονικές διακυμάνσεις.
  • Το μυομήτριο, που είναι το παχύτερο στρώμα της μήτρας. Αποτελείται από λείες μυικές ίνες.
  • Ο ορογόνος, ο οποίος είναι το εξωτερικό λεπτό στρώμα  της μήτρας.

Οι σύνδεσμοι που κρατούν στη θέση τους τη μήτρα και γενικότερα τα εσωτερικά γεννητικά όργανα της γυναίκας είναι οι ιερο-μητρικοί σύνδεσμοι, οι εγκάρσιοι σύνδεσμοι, οι στρογγύλοι σύνδεσμοι και ο πλατύς σύνδεσμος ο οποίος ουσιαστικά είναι μια αναδίπλωση του περιτοναίου, η οποία εμπεριέχει τη μήτρα.

Εξαρτήματα

Είναι οι δύο σάλπιγγες και οι δύο ωοθήκες.

Σάλπιγγες
Οι σάλπιγγες είναι δύο σωληνοειδείς σχηματισμοί οι οποίοι προσφύονται στο σώμα της μήτρας εκατέρωθεν και κατά κάποιο τρόπο είναι συνέχεια της μήτρας αφού μέσα από αυτές θα περάσει για να καταλήξει στη μήτρα το γονιμοποιημένο ωάριο, ώπου και φυσιολογκά θα εμφυτευτεί. Κάθε σάλπιγγα  διαιρείται ανατομικά σε 4 τμήματα: το ενδομητρικό, τον ισθμό, τη λήκυθο και τον κώδωνα. Ο κώδωνας καταλήγει σε απολήξεις που ονομάζονται κροσσοί και είναι σε επαφή με την ωοθήκη. Οι κροσσοί είναι αυτοί που διευκολύνουν τη μεταφορά του ωαρίου από την ωοθήκη στη σάλπιγγα μετά την ωορρηξία.

Ωοθήκες
Οι ωοθήκες βρίσκονται πλάγια και οπίσθια της μήτρας, εσωτερικά της πυέλου. Οι στηρικτικοί ιστοί των ωοθηκών είναι ο ίδιος σύνδεσμος, ο οποίος ενώνει την ωοθήκη με τη μήτρα και ο κρεμαστήρας σύνδεσμος, μέσα από τον οποίο περνούν τα ωοθηκικά αγγεία και που ενώνει την ωοθήκη με το πλάγιο πυελικό τοίχωμα.
Η ωοθήκη αποτελείται από έναν εξωτερικό φλοιό, όπου υπάρχουν τα ωοθυλάκια και ένα εσωτερικό μυελό από συνδετικό ιστό και αγγεία τροφοφόρα.